Sağlık gözetimi, işe girişte bir rapor almakla bitmez. Çalışanın maruz kaldığı riskler zamanla vücudunda iz bırakır ve bu izler ancak düzenli takiple erkenden görülür. İşyeri hekimliği hizmetinin asıl amacı budur: meslek hastalığını tedavi etmek değil, ortaya çıkmadan yakalamak.
Güveniş OSGB’nin işyeri hekimleri, çalışanların sağlık durumunu işyerinin gerçek riskleriyle birlikte değerlendirir. Kimyasal maruziyeti olan bir bölümde çalışanla ofis çalışanına aynı tetkik listesini uygulamak, hem gereksiz maliyet hem de yanlış güven demektir.
İşyeri hekimi görevlendirmek zorunlu mu?
6331 sayılı Kanun, işverene çalışanları arasından ya da dışarıdan hizmet alarak işyeri hekimi görevlendirme yükümlülüğü getirir. Yükümlülüğün kapsamı ve süresi, işyerinin tehlike sınıfına ve çalışan sayısına bağlıdır.
Aylık çalışma süreleri
| Tehlike sınıfı | Çalışan başına aylık süre |
|---|---|
| Az tehlikeli | En az 5 dakika |
| Tehlikeli | En az 10 dakika |
| Çok tehlikeli | En az 15 dakika |
Bu süreler çalışan sayısıyla çarpılarak işyerinin aylık hekim ihtiyacı bulunur. Tehlike sınıfınızı sorgulama aracımızdan NACE kodu veya SGK sicil numaranızla öğrenebilirsiniz — sınıfın bir basamak yanlış bilinmesi, hekim süresinin ve dolayısıyla hizmet bedelinin yanlış hesaplanması demektir.
Periyodik muayene aralıkları
| Tehlike sınıfı | Muayene sıklığı |
|---|---|
| Az tehlikeli | En geç 5 yılda bir |
| Tehlikeli | En geç 3 yılda bir |
| Çok tehlikeli | Yılda bir |
Bunlar üst sınırdır. Maruziyetin niteliğine göre hekim daha sık takip isteyebilir; gürültülü ortamda çalışanın odyometri takibi ya da tozlu ortamda solunum fonksiyon testi bunun tipik örnekleridir.
Sunduğumuz sağlık hizmetleri
- İşe giriş sağlık raporları — işin gerektirdiği fiziksel ve ruhsal uygunluğun değerlendirilmesi
- Periyodik muayeneler — yukarıdaki takvime göre
- Portör tetkikleri — gıda üretimi ve servisi yapılan işyerlerinde
- Solunum fonksiyon testleri — toz, duman ve kimyasal maruziyetinde
- Odyometri — gürültülü ortamlarda işitme takibi
- Kan ve idrar tahlilleri — maruz kalınan etkene göre belirlenir
- Meslek hastalığı erken tanı çalışmaları
- İş kazası sonrası değerlendirme ve iş dönüş uygunluğu
- Bağışıklama ve sağlık bilgilendirmesi
İşe dönüş ve iş değişikliği değerlendirmesi
Uzun süreli hastalık, iş kazası veya doğum izni sonrası işe dönen çalışanın eski görevine uygunluğu yeniden değerlendirilir. Aynı şekilde çalışanın bölüm veya görev değişikliğinde de yeni işin gerektirdiği sağlık koşulları kontrol edilir. Uygulamada en çok atlanan adım budur; çalışan iyileşmiş sayılıp aynı işe döndürüldüğünde tekrarlayan sakatlanmalar görülüyor.
Hangi işyerinde hangi tetkik gerekir?
Tetkik listesi işyerine göre değişir; maruziyet yoksa tetkik de gerekmez. Sık karşılaştığımız eşleşmeler:
| Maruziyet / iş | Öne çıkan tetkikler |
|---|---|
| Gürültülü ortam (metal işleme, dokuma, marangoz) | Odyometri |
| Toz ve duman (döküm, taşlama, kaynak, un) | Solunum fonksiyon testi, akciğer grafisi |
| Kimyasal ve çözücü (boya, matbaa, temizlik) | Kan sayımı, karaciğer ve böbrek fonksiyonları |
| Kurşun, krom, kadmiyum gibi ağır metaller | Hedefe yönelik biyolojik izleme |
| Gıda üretimi ve servisi | Portör tetkikleri |
| Yüksekte ve kapalı alanda çalışma | Denge, görme, kalp-damar değerlendirmesi |
| Ekranlı araçla sürekli çalışma | Görme muayenesi, kas-iskelet değerlendirmesi |
| Vardiyalı ve gece çalışması | Uyku düzeni ve genel sağlık değerlendirmesi |
Tabloyu bir şablon olarak değil başlangıç noktası olarak kullanıyoruz; kesin liste, işyerinin ortam ölçüm sonuçlarına ve risk değerlendirmesine göre hekim tarafından belirlenir.
Sağlık kayıtları nasıl korunur?
Çalışan sağlık verileri, kişisel verilerin korunması mevzuatı anlamında özel nitelikli kişisel veridir ve ağır bir koruma rejimine tabidir. Kayıtlar yalnızca işyeri hekiminin erişebileceği biçimde tutulur; işverene sağlık verisinin kendisi değil, çalışanın işe uygun olup olmadığı bilgisi aktarılır.
Bu ayrımı titizlikle uyguluyoruz. Bir işverenin “çalışanımın tahlil sonuçlarını görebilir miyim” talebine verilecek cevap hayırdır ve bunu baştan söylemeyi tercih ediyoruz.
Sağlık gözetimi risk analiziyle nasıl bağlanır?
Hangi tetkikin kime yapılacağını belirleyen şey, risk değerlendirmesinden çıkan maruziyet tablosudur. Gürültü ölçümü yapılmamış bir işyerinde kimin odyometriye gireceği bilinemez. Bu yüzden sağlık gözetimini risk değerlendirmesi ve ortam ölçümleriyle birlikte kurguluyoruz.
İstanbul’da işyeri hekimi hizmeti
İstanbul genelindeki işletmelere işyeri hekimliği ve sağlık gözetimi hizmeti veriyoruz. Çalışan sayınıza ve tehlike sınıfınıza göre aylık hekim süresini hesaplayıp muayene takvimini çıkarmak için iletişim sayfamızdan bize yazabilirsiniz.