“Çalışan sayımız 50’nin altında, iş güvenliği uzmanı ve işyeri hekimi görevlendirmemiz gerekiyor mu?” Küçük işletmelerden en sık gelen sorulardan biri bu. Kısa cevap şu: İşyerinin az tehlikeli sınıfta olması ve çalışan sayısının 50’den az olması, iş sağlığı ve güvenliği yükümlülüklerini ortadan kaldırmıyor.
6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu’nun iş sağlığı ve güvenliği hizmetlerine ilişkin hükümleri, 31 Aralık 2024 tarihinden sonra kamu kurumları ile 50’den az çalışanı bulunan az tehlikeli işyerleri için de uygulanmaya başladı. Bu nedenle ofis, mağaza, büro, apartman yönetimi veya benzeri küçük işletmelerin kendi durumlarını çalışan sayısı ve tehlike sınıfıyla birlikte değerlendirmesi gerekiyor.
Hayır. Çalışan sayısı tek başına yeterli bir ölçüt değildir. Önce işyerinin SGK sicilinde kayıtlı NACE kodu ve bu koda karşılık gelen tehlike sınıfı kontrol edilmelidir. İşyerleri az tehlikeli, tehlikeli veya çok tehlikeli olarak sınıflandırılır. Tehlikeli ve çok tehlikeli işyerlerinde İSG profesyoneli görevlendirme yükümlülüğü zaten daha önce yürürlüğe girmişti. Son düzenleme özellikle 50’den az çalışanı bulunan az tehlikeli işyerleri açısından önem taşıyor.
Faaliyet alanı değiştiği halde NACE kodu eski kalmışsa hizmet planı da yanlış kurulabilir. Bu nedenle işe çalışan sayısını tahmin ederek değil, güncel SGK işyeri bilgilerini kontrol ederek başlamak daha sağlıklı olur.
İşverenin iş sağlığı ve güvenliği hizmetlerini yürütmek üzere iş güvenliği uzmanı ve işyeri hekimi görevlendirmesi gerekir. Gerekli niteliğe sahip personel işletme bünyesinde bulunmuyorsa hizmetin tamamı veya bir bölümü yetkili bir ortak sağlık ve güvenlik biriminden alınabilir.
Görevlendirme yalnızca taraflar arasında imzalanan bir hizmet sözleşmesinden ibaret değildir. İSG-KATİP üzerinden yapılan sözleşmenin karşılıklı olarak onaylanması ve işyerinin sicil bilgileriyle eşleşmesi gerekir. İşveren, hizmeti dışarıdan alsa bile işyerindeki sağlık ve güvenlik tedbirlerinin uygulanmasından doğan sorumluluğunu devretmiş olmaz.
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının güncel açıklamasına göre kamu kurumları ile 50’den az çalışanı bulunan az tehlikeli işyerlerinde birkaç farklı yöntem kullanılabilir:
Ayrıca 50’den az çalışanı bulunan az tehlikeli bir işyerinin işvereni veya işveren vekili, Bakanlıkça ilan edilen eğitimi tamamlaması halinde işe giriş ve periyodik muayeneler ile gerekli tetkikler dışındaki İSG hizmetlerini kendisi yürütebilir. Bu seçenek değerlendirilirken işyerindeki faaliyetlerin çeşitliliği, saha koşulları ve takibe ayrılabilecek zaman gerçekçi biçimde düşünülmelidir.
Görevlendirme süresi çalışan sayısına göre aylık olarak hesaplanır. Güncel düzenlemelerde az tehlikeli işyerleri için iş güvenliği uzmanının çalışan başına ayda en az 10 dakika, işyeri hekiminin ise çalışan başına ayda en az 5 dakika görev yapması öngörülür. Örneğin 20 çalışanı bulunan az tehlikeli bir işyerinde aylık asgari süre uzman için 200 dakika, işyeri hekimi için 100 dakika olarak hesaplanır.
Bu süreler hizmet planının alt sınırıdır. İşyerinin birden fazla lokasyonda faaliyet göstermesi, çalışan sirkülasyonunun yüksek olması veya özel takip gerektiren risklerin bulunması halinde yalnızca dakika hesabına bakmak yeterli olmayabilir.
Hayır. İSG profesyonellerinin görevlendirilmesi sürecin başlangıcıdır. Küçük bir işletmede de aşağıdaki çalışmaların işyerine özel hazırlanması ve güncel tutulması gerekir:
Özellikle hazır bir dosyanın sadece şirket adı değiştirilerek kullanılması sahadaki gerçek tehlikeleri göstermeyebilir. Risk değerlendirmesinin ne zaman yenilenmesi gerektiğini anlattığımız risk analizi rehberimiz bu sürecin devamlılığı için yararlı olabilir.
İşe giriş ve periyodik muayenelerin işyerinin risklerine göre planlanması gerekir. Bakanlığın açıklamasında, 50’den az çalışanı bulunan az tehlikeli işyerleri için kamu sağlık hizmeti sunucuları veya aile hekimlerinden de sağlık raporu alınabileceği belirtiliyor. Bununla birlikte işyerinde görevlendirilen hekimin çalışma koşullarını ve mesleki riskleri bilmesi, sağlık gözetiminin işyerine özgü yürütülmesini kolaylaştırır.
Resmî uygulama seçenekleri ve güncel açıklamalar için Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının İSG sıkça sorulan sorular sayfası incelenebilir.
Güveniş OSGB olarak işletmenin faaliyet alanı, tehlike sınıfı ve çalışan sayısını birlikte değerlendirerek ihtiyaç duyulan uzman ve hekim sürelerini belirliyoruz. Amacımız yalnızca sözleşme oluşturmak değil; işyerinde uygulanabilecek, takip edilebilir bir çalışma düzeni kurmak.
Hizmet ayrıntıları için İstanbul OSGB hizmetleri sayfamızı inceleyebilir, işletmenizin kapsamını öğrenmek için iletişim formundan bize ulaşabilirsiniz.
Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. İşyerine özgü yükümlülükler belirlenirken güncel mevzuat, SGK sicil bilgileri, faaliyet alanı ve çalışan sayısı birlikte değerlendirilmelidir.