Risk analizi, bir kez hazırlanıp dosyaya kaldırılacak bir evrak değildir. İşyerindeki çalışma düzeni, kullanılan ekipmanlar ve çalışan sayısı değiştikçe mevcut değerlendirme de güncelliğini kaybedebilir. Bu nedenle işletmeler için asıl soru yalnızca “risk analizi yaptırdık mı?” değil, “hazırlanan çalışma bugün sahadaki durumu hâlâ doğru yansıtıyor mu?” olmalıdır.
İş sağlığı ve güvenliği uygulamalarında risk değerlendirmesinin güncel tutulması hem çalışanların korunması hem de alınan önlemlerin takip edilebilmesi açısından önem taşır. Özellikle İstanbul gibi işyeri taşınmalarının, bölüm değişikliklerinin ve ekipman yenilemelerinin sık yaşandığı şehirlerde mevcut dokümanın belirli aralıklarla gözden geçirilmesi gerekir.
İş Sağlığı ve Güvenliği Risk Değerlendirmesi Yönetmeliği kapsamında risk değerlendirmesi, işyerinin tehlike sınıfına göre en geç aşağıdaki sürelerde yenilenir:
Bu süreler üst sınırdır. İşyerinde önemli bir değişiklik meydana gelmişse iki, dört veya altı yıllık sürenin dolması beklenmez. Değişikliğin etkilediği bölümler için kısmi, işyerinin tamamını ilgilendiren durumlarda ise genel bir yenileme yapılması gerekir.
Takvimdeki yenileme tarihi gelmemiş olsa bile yeni bir tehlike ortaya çıktıysa mevcut analiz gözden geçirilmelidir. Uygulamada en sık karşılaşılan durumlar şunlardır:
Yeni bir adrese geçilmesi, üretim alanının büyütülmesi, depo yerleşiminin değiştirilmesi ya da çalışanların kullandığı geçiş yollarının yeniden düzenlenmesi farklı riskler doğurabilir. Yangın çıkışları, elektrik panoları, yükleme alanları ve acil durum toplanma noktaları yeni düzene göre tekrar değerlendirilmelidir.
Yeni bir makine alınması yalnızca kullanım talimatının hazırlanmasını gerektirmez. Makinenin hareketli parçaları, elektrik bağlantısı, gürültü seviyesi, bakım yöntemi ve çevresindeki çalışma alanı da incelenmelidir. Benzer şekilde yeni bir kimyasalın kullanılmaya başlanması; depolama, havalandırma, kişisel koruyucu donanım ve dökülmeye müdahale süreçlerini etkileyebilir.
Vardiya düzeninin değişmesi, yeni bir üretim adımının eklenmesi ya da bazı işlerin taşerona verilmesi mevcut risk seviyelerini değiştirebilir. Kağıt üzerindeki görev dağılımı ile sahadaki gerçek çalışma birbirini tutmuyorsa risk analizi de doğru sonuç vermez.
Bir olayın yaralanmayla sonuçlanmamış olması, önemsiz olduğu anlamına gelmez. Ramak kala bildirimleri; kaygan zemin, uygunsuz istif, koruyucusuz ekipman veya yetersiz talimat gibi sorunları kaza meydana gelmeden fark etmek için değerli bir kaynaktır. Olay sonrası yalnızca ilgili maddeyi değiştirmek yerine kök neden ve benzer çalışma alanları birlikte ele alınmalıdır.
İş sağlığı ve güvenliğiyle ilgili yeni bir düzenleme, komşu işletmede yapılan faaliyet değişikliği ya da çevresel bir risk mevcut önlemleri yetersiz bırakabilir. Böyle bir durumda riskin işyerinin hangi bölümlerini etkilediği belirlenmeli ve değerlendirme buna göre güncellenmelidir.
Hayır. Risk analizinin yenilenmesi, eski dokümandaki tarihin değiştirilmesinden ibaret değildir. Saha gezisi yapılmalı, çalışanların görüşleri alınmalı, kullanılan ekipman ve kimyasallar kontrol edilmeli, daha önce belirlenen önlemlerin tamamlanıp tamamlanmadığı görülmelidir. Ardından tehlikeler yeniden değerlendirilerek sorumlular ve hedef tarihler açık biçimde yazılmalıdır.
İyi hazırlanmış bir risk değerlendirmesinde şu soruların cevabı kolayca bulunur:
Çalışanların bilmediği, yöneticilerin takip etmediği bir dokümanın koruyucu etkisi sınırlı kalır. Değerlendirme tamamlandıktan sonra ilgili çalışanlara işlerine özgü bilgi verilmeli; yüksek öncelikli maddeler düzenli saha kontrollerine eklenmelidir. Alınan önlemlerin fotoğraf, kontrol formu veya bakım kaydı gibi kanıtlarla izlenmesi de sürecin sürekliliğini sağlar.
Risk değerlendirmesi çalışmasının işyeri hekimi, iş güvenliği uzmanı, çalışan temsilcileri ve sahayı tanıyan kişilerle birlikte yürütülmesi daha gerçekçi sonuç verir. Bakanlığın İSG ile ilgili sıkça sorulan sorular sayfası da güncel uygulamalar için yararlı bir başvuru kaynağıdır.
Güveniş OSGB olarak risk analizi sürecini yalnızca doküman hazırlığı şeklinde değil, işyerinin gerçek çalışma koşullarını anlamaya yönelik bir saha çalışması olarak ele alıyoruz. İşletmenizin tehlike sınıfı, çalışan sayısı ve faaliyet alanına göre ihtiyaçları belirleyerek uygulanabilir bir takip planı oluşturuyoruz.
Hizmet kapsamını incelemek için İstanbul OSGB hizmetleri sayfamıza göz atabilir, mevcut risk analizinizin güncelliği hakkında değerlendirme almak için iletişim formundan bize ulaşabilirsiniz.
Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. İşyerine özgü yükümlülükler, faaliyet alanı ve güncel mevzuat birlikte değerlendirilmelidir.